Futbol ve Gettolaşma

Futbol holiganizmi adlı kitabın eş yazarları Dr.Steve  Frosdick ve futbol güvenliği uzmanı Peter Marsh şöyle demişlerdir. “Nerde bir holigan gençlik grubu varsa ki bunlar kendilerini şirket olarak adlandırırlar ; bunların futbolla ilgileri yoktur, futbol sahasından uzakta bir yerde buluşurlar ve kendi yöntemleri ile savaşırlar. Yani asıl amaç futbol değil karşı grupla savaşmaktır.”Bu hafta oynan Halide Edip Adıvar Spor-Eyüp Spor maçı öncesi yaşanan olaylar akıllara yukarıdaki paraf geldi.Karagümrük taraftarlarının Eyüp taraftarlarını stada  sokmak istememesi olayların yaşanmasına neden oldu.Peki futbolda bu yaşanan gerilimin ve şiddetin sebepleri neler: Konuya başlarken öncelikle  gettolaşma kavramı üzerinde durmak faydalı olacaktır.Getto: Tarihi anlamıyla, belli bir ırka mensup insanların, kentin oturmak zoruda oldukları belirli semtlerini ifade eder. Almanya’da İkinci Dünya Savaşı yıllarında Yahudilerin yerleştirildikleri mahalle veya semtler gibi. Günümüzde ise daha çok, azınlık gruplarının oturdukları, kentin geri kalmış yöreleri için kullanılır. Azınlıkların kentin belirli yörelerinde toplanmaları maddi olanakların yetersizliğiyle ilgili olabileceği gibi, ekonomik ilerleme ve toplumsal hareketliliği (mobilite) engelleyecek biçimde azınlıklara karşı sürdürülen politikaların sonucu da olabilir.İstanbul’da Taksim ve Beyoğlu gibi gelişmiş,daha zengin ilçelerin gölgesinde kalmış bazı ilçeler gettolaşarak hayatlarını devam ediyorlar. Eric Petersen, sosyal dışlanmışlığın genel olarak, “Başka bir gruba veya kategoriye ait olmak”, olgusundan kaynaklandığını ifade etmektedir. Sharon S. Brehm, Saul M. Kassin ve Stephan Step’e göre ise sosyal dışlanmışlık, “Belli bir grubun kendi üyeleri dışındakilere yönelik ayrımcı davranış ve tutumlarından oluşmaktadır . Bu durumda, bir gruba ait olmak, grup bilinci, aidiyet duygusu ve grup ile onun dışındakiler, gibi kavramların bu ilişkinin oluşmasında son derece belirleyici olduğunu görmekteyiz.Toplumda bu dışlanmışlığın verdiği enerjiyi insanlar genellikle  futbol karşılaşmalarında atarlar. Futbola sosyo-kültürel açıdan yaklaşıldığında, onu evrensel kılan şeyin. Çeşitli dil, ırk, din ve coğrafyadan gelen insanların, aynı ölçüde ilgisini çekebilen bir niteliğe sahip olan futbolun, bu nedenle evrensel olmasındaki temel ölçüt, insanların, yaşama dönük istemleri ile örtüşen özellikleri bünyesinde taşıyor olması ile açıklanabilir. Heyecan, sevinç, moral, coşku ve bunların ötesinde, birlikte yaşama ve davranışların çekiciliği gibi duyguların beraberce yaşanablidiği  bütünleşen ve topluma yansır.İnsanlar en kolay duygularını acılarını hayal kırıklıklarını futbolla atarlar.